Między głosem sumienia a więzami przyjaźni. Zachowanie świadków dręczenia (bullying) a struktura klasy szkolnej

Agata Komendant-Brodowska

Abstrakt


Artykuł ma na celu analizę związku między strukturą klasy szkolnej a problemem dręczenia. Dręczenie (ang. bullying) jest specyfi cznym typem przemocy występującym w środowisku szkolnym, polegającym na długotrwałym, systematycznym stosowaniu przemocy wobec relatywnie bezbronnej ofiary przez jednego lub kilku agresorów. Charakterystyczne dla tego rodzaju przemocy jest uwikłanie w problem nie tylko agresora i ofi ary, ale i innych uczniów, będących świadkami przemocy. Prześladowcy zależy nie tyle na cierpieniu ofiary, co na uzyskaniu uprzywilejowanej pozycji w grupie. Obserwatorzy są zatem istotnymi aktorami w toczącym się procesie, bo ich aprobata lub sprzeciw wobec działań dręczyciela mogą decydować o tym, czy będzie on dręczyć swoją ofiarę. W artykule analizuję zachowanie świadków przemocy i przy użyciu modelu gry wieloosobowej w populacji ustrukturyzowanej staram się pokazać, jaki wpływ na pojawienie się w klasie szkolnej dręczenia może mieć struktura tej klasy.

Słowa kluczowe


bullying, dręczenie szkolne, przemoc szkolna, teoria gier, świadkowie agresji, sieci społeczne, analiza sieci społecznych, dyfuzja

Pełny tekst / Download full text:

PDF

Bibliografia


Aronson, Elliot. 2002. Building Empathy, Compassion and Achievement in the Jigsaw Classroom. W: J.M. Aronson (red.) Improving Academic Achievement: Impact of Psychological Factors on Education. Academic Press.

Aronson, Elliot. 1978. The Jigsaw Classroom. Beverly Hills: Sage Publications.

Aronson, Elliot. 2000. Nobody Left to Hate. Teaching Compassion After Columbine. New York: W.H. Freeman.

Aronson, Elliot, Timothy D. Wilson i Robin M. Akert. 2006. Psychologia Społeczna. Vol. 5 Warszawa: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Batorski, Dominik. 2008. Metody analizy sieci i ich zastosowanie w Ewaluacji. W: A. Haber, M. Szalaj (red.) Środowisko i warsztat ewaluacji. Warszawa: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

Bendor, Jonathan i Piotr Swistak,. 1998. Evolutionary equilibria: Characterization theorems and their implications. „Theory and Decision” 45(2): 99-159.

Binmore, Ken G. 2007. Playing for real. Oxford University Press

Cappadocia, M. Catherine, Debra Pepler, Joanne G. Cummings i Wendy Craig. 2012. Individual Motivations and Characteristics Associated with Bystander Intervention during Bullying Episodes among Children and Youth. „Canadian Journal of School Psychology” 27 (3): 201-216.

Choi, Sumi i Young Il Cho. 2013. Infl uence of Psychological and Social Factors on Bystanders’ Roles in School Bullying among Korean-American Students in the United States. „School Psychology International” 34 (1): 67-81.

Coleman, James S., Elihu Katz i Herbert Menzel. 1957. The Diffusion of an Innovation among Physicians. „Sociometry” 20 (4): 253-270.

Coleman, James S. 1986. Social Theory, Social Research, and a Theory of Action. „American Journal of Sociology”: 1309-1335.

Coloroso, Barbara. 2002. The Bully, the Bullied, and the Bystander. Nowy Jork: Quill. Harper Collins.

Craig, Wendy, Yossi Harel-Fisch, Haya Fogel-Grinvald, Suzanne Dostaler, Jorn Hetland, Bruce Simons-Morton, Michal Molcho, Margarida Gaspar de Mato, Mary Overpeck, Pernille Due i William Pickett. 2009. A Cross-National Profi le of Bullying and Victimization among Adolescents in 40 Countries. „International Journal of Public Health” 54: 216-224.

Darley, John M. i Bibb Latane. 1968. Bystander Intervention in Emergencies: Diffusion of Responsibility. „Journal of Personality and Social Psychology” 8 (4): 377-383.

Dixit, Avinash K. i Susan Skeath. 1999. Games of Strategy. New York: Norton.

Easley, David i Jon Kleinberg. 2010. Networks, Crowds, and Markets. Vol. 8 Cambridge University Press.

Flannery, Daniel J. 1997. School Violence: Risk, Preventive Intervention, and Policy. Urban Diversity Series no. 109. New York: ERIC Clearinghouse on Urban Education

Hawker, David S.J. i Michael J. Boulton. 2000. Twenty Years’ Research on Peer Victimization and Psychosocial Maladjustment: A Meta-Analytic Review of Cross-Sectional Studies. „Journal of Child Psychology and Psychiatry” 41 (4): 441-455.

Jackson, Matthew O. 2008. Social and Economic Networks. Princeton University Press.

Kärnä, Annti, Marinus Voeten, Todd D. Little, Elisa Poskiparta, Anne Kaljonen i Christina Salmivalli. 2011. A Large-Scale evaluation of the KiVa antibullying program: Grades 4–6. „Child Development” 82(1): 311-330.

Kärnä, Annti, Marinus Voeten, Elisa Poskiparta i Christina Salmivalli. 2010. Vulnerable Children in Varying Classroom Contexts: Bystanders’ Behaviors Moderate the Effects of Risk Factors on Victimization. „Merrill-Palmer Quarterly” 56 (3): 261-282.

Kochenderfer-Ladd, Becky i Wendy Troop-Gordon. 2010. Introduction to the Special Issue: Contexts, Causes, and Consequences. „Merrill-Palmer Quarterly” 56 (3): 221-230.

Komendant-Brodowska, Agata. 2009. Grzech zaniechania. Świadkowie przemocy szkolnej w perspektywie teorii gier. „Decyzje” 11: 5-47.

Komendant-Brodowska, Agata, Anna Baczko-Dombi i Anna Giza-Poleszczuk. 2011a. Przemoc w szkole. Raport z badań. www.szkolabezprzemocy.pl

Komendant-Brodowska, Agata, Anna Baczko-Dombi i Anna Giza-Poleszczuk. 2011b. W jakich szkołach częściej, a w jakich rzadziej pojawia się przemoc? Raport z badań. www.szkolabezprzemocy.pl

Lee, Chris. 2004. Preventing Bullying in Schools: A Guide for Teachers and Other Professionals Sage Publications Limited.

Morris, Stephen. 2000. Contagion. „The Review of Economic Studies” 67 (1): 57-78.

Nowak, Andrzej. 1996. Bąble nowego w morzu starego. W: Mirosława Marody, Ewa Gucwa-Leśny (red.). Podstawy życia społecznego w Polsce. Warszawa: Uniwersytet Warszawski

Oh, Insoo i Richard J. Hazler. 2009. Contributions of Personal and Situational Factors to Bystanders’ Reactions to School Bullying. „School Psychology International” 30 (3): 291-310.

Olweus, Dan. 1993. Bullying at School: What we Know and what we can Do. Oxford: Blackwell Publishers.

Olweus, Dan. 2007. Mobbing. Fala przemocy w szkole. Jak ją powstrzymać? Warszawa: Jacek Santorski & Co.

Pepler, Debra J. i Wendy M. Craig. 1995. A Peek Behind the Fence: Naturalistic Observations of Aggressive Children with Remote Audiovisual Recording. „Developmental Psychology” 31 (4): 548-553.

Rigby, Ken. 2010. Przemoc w szkole. Jak ją ograniczać. Poradnik dla rodziców i pedagogów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Rogers, Everett M. 2010. Diffusion of Innovations. Free Press.

Ryan, Bryce i Neal C. Gross. 1950. Acceptance and Diffusion of Hybrid Corn Seed in Two Iowa Communities. Agricultural Experiment Station, Iowa State College of Agriculture and Mechanic Arts.

Salmivalli, Christina. 2010. Bullying and the Peer Group: A Review. „Aggression and Violent Behavior” 15 (2): 112-120.

Salmivalli, Christina. 1999. Participant Role Approach to School Bullying: Implications for Interventions. „Journal of Adolescence” 22 (4): 453-459.

Salmivalli, Christina, Kirsti Lagerspetz, Kaj Bjorkqvist, Karin Osterman i Ari Kaukiainen. 1996. Bullying as a Group Process: Participant Roles and their Relations to Social Status within the Group. „Aggressive Behavior” 22 (1): 1-15.

Salmivalli, Christina i Marinus Voeten. 2004. Connections between Attitudes, Group Norms, and Behaviour in Bullying Situations. „International Journal of Behavioral Development” 28 (3): 246-258.

Schelling, Thomas C. 1978. Micromotives and Macrobehavior. Nowy Jork: Norton.

Straffi n, Philip D. 2006. Teoria gier. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Sutton, Jon, Peter K. Smith i John Swettenham. 1999. Bullying and ‘Theory of Mind’: A Critique of the „Social Skills Defi cit” View of Anti-Social Behaviour. „Social Development” 8 (1): 117-127.

Swistak, Piotr. 2004. Ewolucyjne podstawy instytucji społecznych. „Decyzje” 1:11-35.

Wasserman, Stanley i Katherine Faust. 1994. Social Network Analysis: Methods and Applications. Vol. 8 Cambridge University Press.

Watts, Duncan J. i Peter Sheridan Dodds. 2007. Infl uentials, Networks, and Public Opinion Formation. „Journal of Consumer Research” 34 (4): 441-458.




DOI: http://dx.doi.org/10.7206/DEC.1733-0092.12

Refbacks

  • There are currently no refbacks.