Jakie wnioski uznajemy za racjonalne? Wpływ prawdopodobieństwa apriorycznego na prawdopodobieństwo aposterioryczne

Anna Wójtowicz

Abstrakt


Badania wydają się sugerować, że w wielu wypadkach ustalamy prawdopodobieństwo pewnych zdarzeń w oparciu o dostarczaną informację w sposób niezgodny z modelem normatywnym. Wpływa to bezpośrednio na wnioski, które jesteśmy gotowi uznać za racjonalne na podstawie danych przesłanek. W artykule wskazano czynniki mogące rzutować na przyjmowaną wielkość prawdopodobieństwa apriorycznego i – pośrednio – na obliczanie prawdopodobieństwa aposteriorycznego. Zbiorczo czynniki te będą określane jako parametr j. Jego wielkość zależy od kontekstu, w jakim przebiega dane wnioskowanie, i od określonych cech wnioskującego podmiotu. Po uwzględnieniu jego wpływu okazuje się, że krytyczna ocena ludzkich wnioskowań nie zawsze jest uzasadniona.


Słowa kluczowe


prawdopodobieństwo bazowe, prawdopodobieństwo aprioryczne, czynnik bayesowski, wzór Bayesa, błąd pominięcia bazy, sofi zmat prokuratora.

Pełny tekst / Download full text:

PDF (English)

Bibliografia


__ (2001). News Release: Royal Statistical Society Concerned by Issues Raised in Sally Clark Case. Royal Statistical Society, October 23.

American Academy of Pediatrics (2001). Distinguishing Sudden Infant Death Syndrome from Child Abuse Fatalities. Pediatrics, 107, 437–441.

Bradford, T. (2011). Accuracy and reliability of forensic latent fi ngerprint decisions. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS), t. 108(19), 7733–7738.

Cieślińska, I., (2014). Nieznajomość matematyki zabija, wyborcza.pl/.../1,160474,17000749,.html

Clarke, K. (2001). The effect of priors on approximate Bayes factors from MCMC output. Mimeograph, University of Rochester, Rochester, NY.

Dawid, A.P. (2002). Bayes’s Theorem and Weighing Evidence by Juries, [w:] R. Swinburne (red.), Bayes’s Theorem. Oxford: Oxford University Press, 71–90.

De Macedo, C. (2008). Guilt by Statistical Association: Revisiting the Prosecutor’s Fallacy and the Interrogator’s Fallacy. The Journal of Philosophy,105(6), 320–332.

Domurat, A. Białek, M. (2016). Dowodzenie hipotez za pomocą czynnika bayesowskiego (Bayes factor): przykłady użycia w badaniach empirycznych. Decyzje, 26, 109–141.

Donnelly, P. (2005). Appealing statistics. Signifi cance, 2, 46–48.

Gigerenzer, G. (1998). Ecological Intelligence: An Adaptation for Frequencies. W: D.D.

Cummins, C. Allen, (red.), The Evolution of Mind. New York: Oxford, 9–29.

Gigerenzer, G. (2002). Reckoning with Risk: Learning to Live with Uncertainty. New York: Penguin, 156–58.

Fischhoff, B., De Bruin, W. (1999). Fifty–Fifty = 50%? Journal of Behavioral Decision Making, 12, 149–163.

Hawthorne, J., & Bovens, L. (1999). The Preface, the Lottery, and the Logic of Belief. Mind,108(430), 241–264. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/2660219.

Huber, F. (2008). Assessing theories, Bayesian style. Synthese, 161, 89–118.

Joyce, H. (2002): Beyond Reasonable Doubt, Plus, Issue 21, .

Jørgensen, K.J., Gøtzsche, P.C. (2009). Over diagnosis in publicly organised mammography screening programmes: systematic review of incidence trends. BMJ 2009, 339:b2587.

Kass, R.E., & Raftery, A.E. (1995). Bayes Factors. Journal of the American Statistical. Association, 90, 773–795.

Kaye, D.H., Koehler, J.J (2003). The Misquantifi cation of Probative Value. Law and Human Behavior, 27(6), 645–659.

Koehler, J.J. (1996). The base rate fallacy reconsidered: Descriptive, normative, and methodological challenges. Behavioral and Brain Sciences, 19(1), 1–53.

Koehler, S.A., Applegate, K.M (2013). Covert homicide: when sids is not sids, reasons for the missed identifi cation. Pediatrics Today, 9(1), 13–23.

Kuklin, B. (2006). Probability Misestimates in Medical Care. Arkansas Law Review, 59, 527–554.

Levene, S. Bacon, C. J. (2004). Sudden Unexpected Death and Covert Homicidein Infancy. Archives of Disease in Childhood, 89, 443–447.

Nickerson R.S. (2000). Null Hypothesis Signifi cance Testing: A Review of an Old and Continuing Controversy. Psychological Methods, 5(2), 241–301.

Redmayne M. (2002). The Relevance of Bad Character. Cambridge Law Journal, l xi: 695

Sesardic, N. (2007). Sudden infant death or murder? A royal confusion about probabilities. British Journal for the Philosophy of Science, 58(2), 299–329.

Steinschneider, A. (1972). Prolonged Apnea and the Sudden Infant Death Syndrome: Clinical and Laboratory Observations. Pediatrics, 50, 646–54.

Tversky, A. Kahneman, D. (1974). Judgment under uncertainty: heuristics and biases. Science, 185, 1124–1131.

Westover, M.B., Westover, K.D., Bianchi, M.T. (2011). Signifi cance testing as perverse probabilistic reasoning. BMC Medicine, 2011 Feb 28, 9–20.

Wegwarth O, Gigerenzer G. (2013). Over diagnosis and Over treatment Evaluation of What Physicians Tell Their Patients About Screening Harms. JAMA Intern Med., 173(22), 2086–2088.

Welsh, M.B., Navarro, D.J. (2012). Seeing is believing: Priors, trust, and base rate neglect. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 119(1), 1–14.




DOI: http://dx.doi.org/10.7206/DEC.1733-0092.102

Refbacks

  • There are currently no refbacks.