Skuteczność głosów preferencyjnych w systemie proporcjonalnym z listami otwartymi

Adam Gendźwiłł, Jarosław Flis, Dariusz Stolicki

Abstrakt


Artykuł przedstawia problematykę wykorzystania głosów preferencyjnych w proporcjonalnym systemie wyborczym z otwartymi listami (OLPR). Reguły systemu warunkują, w jakim stopniu głosy wyborców są skuteczne, tzn. czy preferencje wyborców przekładają się na mandaty przedstawicielskie. W systemie OLPR „głosy zmarnowane” mogą dotyczyć zarówno reprezentacji partyjnej jak i reprezentacji personalnej wyrażającej często tożsamości terytorialne. Na przykładzie wyborów do Sejmu i organów samorządu terytorialnego w Polsce przedstawiona została analiza wykorzystania głosów preferencyjnych. W ciągu ostatnich 20 lat w wyborach sejmowych głosów oddanych na ostatecznych zwycięzców (zdobywców mandatów) było tylko nieznacznie więcej niż na przegranych; w przypadku wyborów samorządowych głosy oddane na kandydatów bez mandatu wyraźnie przeważały. Autorzy analizują dokładniej różnice pomiędzy wyborami, partiami i okręgami sejmowymi o różnych charakterystykach. Nieparametryczna analiza głosów preferencyjnych obserwuje się w mniejszych okręgach, o wysokim poziomie fragmentacji partyjnej oraz terytorialnej.

Słowa kluczowe


system wyborczy, system proporcjonalny, proporcjonalność, głosy zmarnowane, zachowania wyborcze

Pełny tekst / Download full text:

PDF

Bibliografia


Aitchison, J., & Aitken, C.G. (1976). Multivariate binary discrimination by the kernel method. Biometrika, 63(3), 413-420.

Anckar, C. (1997). Determinants of disproportionality and wasted votes. Electoral studies, 16(4), 501-515.

André, A., Depauw, S., Shugart, M.S., & Chytilek, R. (2017). Party nomination strategies in fl exible-list systems: Do preference votes matter?. Party Politics, 23(5), 589-600.

Barakat, H., Abdelkader, Y. (2004). Computing the Moments of Order Statistics from Nonidentical Random Variables. Statistical Methods and Applications, 13 (1), 15-26.

Bergman, M.E., Shugart, M.S., & Watt, K.A. (2013). Patterns of intraparty competition in open-list & SNTV systems. Electoral Studies, 32(2), 321-333.

Breiman, L., Meisel, W., & Purcell, E. (1977). Variable kernel estimates of multivariate densities. Technometrics, 19(2), 135-144.

Bukowski, M., Flis, J., Hess, A., & Szymańska, A. (2011). Opcja czy osoba?: Upartyjnienie versus personalizacja w wyborach samorządowych. Wyd. UJ.

Coleman, J.S. (1964). Introduction to Mathematical Sociology. London: Glencoe.

Crisp, B.F., Olivella, S., Malecki, M., & Sher, M. (2013). Vote-earning strategies in fl exible list systems: Seats at the price of unity. Electoral Studies, 32(4), 658-669.

Duverger, M. (1959). Political parties: Their organization and activity in the modern state. Methuen.

Eggenberger, F., Pólya, G. (1923). Über die Statistik verketteter Vorgänge. Zeitschrift für Angewandte Mathematik und Mechanik, 3 (4), 279-289.

Eggenberger, F., Pólya, G. (1928). Calcul des probabilités – sur l’interprétation de certaines courbes de fréquence. Comptes rendus de l’Académie des Sciences, 187, 870-872.

Flis, J. (2014). Głos i rozgłos. Medialne i systemowe determinanty indywidualnego wyniku wyborczego liderów list. Zeszyty Prasoznawcze, 2(218): 203-220.

Flis, J. (2015). Reprezentacja powiatów w sejmikach na przykładzie Małopolski. Acta Politica. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 33, 32-57.

Flis, J. (2016). Reprezentanci polityczni: reprezentanci handlowi. W: M. Kułakowska, P. Borowiec, P. Ścigaj (red.), Oblicza kampanii wyborczych 2015. Kraków: Wyd. UJ.

Flis, J. & Gendźwiłł, A. (2017), Przedstawiciele i rywale – samorządowe reguły wyboru. Warszawa: Fundacja Batorego.

Gimpel, J.G., Karnes, K.A., McTague, J., & Pearson-Merkowitz, S. (2008). Distance-decay in the political geography of friends-and-neighbors voting. Political Geography, 27(2), 231-252.

Ginsburgh, V., & Noury, A.G. (2008). The Eurovision song contest. Is voting political or cultural? European Journal of Political Economy, 24(1), 41-52.

Gendźwiłł, A., & Marcinkiewicz, K. (2018, forthcoming). Interventionism of voters: district size, level of government, and the use of preference votes. Acta Politica.

Gendźwiłł, A., & Raciborski, J. (2014). Jak głosują wyborcy w warunkach preferencyjnych list wyborczych: przypadek Polski. Decyzje, (22), 47-70.

Górecki, M.A., & Marsh, M. (2012). Not just ‘friends and neighbours’: Canvassing, geographic proximity and voter choice. European Journal of Political Research, 51(5), 563-582.

Górecki, M. (2015). „Głosowanie przyjacielsko-sąsiedzkie”: Przyczynek do badań w kontekście polskim. Studia Socjologiczno-Polityczne. Seria Nowa, 1, 63-74.

Kamiński M.M. (2016). Ordynacje większościowe i JOW-y. Kompendium reformatora ordynacji wyborczej. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.

Katz, J.N., King, G. (1999). A Statistical Model for Multiparty Electoral Data. American Political Science Review, 93 (1), 15-32.

Laakso, M., & Taagepera, R. (1979). “Effective” number of parties: a measure with application to West Europe. Comparative political studies, 12(1), 3-27.

Li, Q., & Racine, J.S. (2003). Nonparametric estimation of distributions with categorical and continuous data. Journal of Multivariate Analysis, 86(2), 266-292.

Nadarajah, S., Pal., M. (2008). Explicit Expressions for Moments of Gamma Order Statistics. Bulletin of the Brazilian Mathematical Society, New Series, 39 (1), 45-60.

Nadaraya, E.A. (1964). On estimating regression. Theory of Probability & Its Applications, 9(1), 141-142.

Peszynski, W. (2011). Personalne aspekty rywalizacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej:

Analiza zjawiska „jeżdżenia na gapę” na wybranych przykładach. Studia Wyborcze, 11, 47-68.

Racine, J.S. (1997). Consistent signifi cance testing for nonparametric regression. Journal of Business & Economic Statistics, 15(3), 369-378.

Racine, J.S. (2008). Nonparametric econometrics: A primer. Foundations and Trends in Econometrics, 3(1), 1-88.

Racine, J.S., Hart, J., & Li, Q. (2006). Testing the signifi cance of categorical predictor variables in nonparametric regression models. Econometric Reviews, 25(4), 523-544.

Racine, J.S. & Hayfi eld, T. (2017) Nonparametric Kernel Smoothing Methods for Mixed Data Types. https://cran.r-project.org/web/packages/np/np.pdf).

Rakowski, M. (2012). „Lokomotywy” czy „odkurzacze” – O wynikach liderów list wyborczych. Polemika z Wojciechem Peszyńskim. Studia Wyborcze, 13, 61-77.

Renwick, A., & Pilet, J.B. (2016). Faces on the ballot: The personalization of electoral systems in Europe. Oxford University Press.

Reynolds, A., Reilly, B., & Ellis, A. (2008). Electoral system design: The new international IDEA handbook. International Institute for Democracy and Electoral Assistance.

Schucany, W.R. (1995). Adaptive bandwidth choice for kernel regression. Journal of the American Statistical Association, 90(430), 535-540.

Shugart, M.S., Valdini, M.E., & Suominen, K. (2005). Looking for locals: voter information demands and personal vote-earning attributes of legislators under proportional representation. American Journal of Political Science, 49(2), 437-449.

Słomczyński, W., Stolicki, D. (2018, w druku). Matematyczny model wyborów w systemie FPTP. W: Flis, J., Słomczyński, W., Stolicki, D. (red.), Skrzywione podziały. W poszukiwaniu gerrymanderingu w wyborach do rad gmin w 2014 r. Kraków.

Taagepera, R. (1998). Effective magnitude and effective threshold. Electoral studies, 17(4), 393-404.

Tavits, M. (2010). Effect of local ties on electoral success and parliamentary behaviour: The case of Estonia. Party Politics, 16(2), 215-235.

Van Holsteyn, J.J., & Andeweg, R.B. (2010). Demoted leaders and exiled candidates: Disentangling party and person in the voter’s mind. Electoral Studies, 29(4), 628-635.

Watson, G.S. (1964). Smooth regression analysis. Sankhyā: The Indian Journal of Statistics, Series A, 359-372.




DOI: http://dx.doi.org/10.7206/DEC.1733-0092.101

Refbacks

  • There are currently no refbacks.