Progresywna proporcjonalność jako cecha systemu wyborczego

Jacek Haman

Abstrakt


Systemy proporcjonalnego podziału mandatów między partie, na podstawie wyników wyborów, a przed wyborami między okręgi wyborcze na podstawie danych demograficznych, oceniane są zwykle ze względu na zgodność ostatecznych podziałów z kryterium proporcjonalności. W pewnych sytuacjach odejście od prostej proporcjonalności w kierunku proporcjonalności degresywnej lub progresywnej jest jednak celowe i nie powinno być traktowane w kategoriach błędu. Kwestia ta była już analizowana w odniesieniu do degresywnie proporcjonalnego podziału mandatów, przede wszystkim w kontekście podziału mandatów między delegacje narodowe w Parlamencie Europejskim. W tym artykule koncentruję się natomiast na kwestii proporcjonalności progresywnej podziału mandatów między partie i proponuję sposób mierzenia siły progresji podziału. Nową miarę stosuję do opisu systemów wyborczych w krajach europejskich, a także do oceny wpływu wielkości okręgu wyborczego oraz zastosowanej metody podziału proporcjonalnego (metoda d’Hondta lub Sainte-Laguë) na progresję podziału mandatów, a więc na to, na ile dany system przy podziale mandatów premiuje partie duże.

Słowa kluczowe


proporcjonalność, degresywna proporcjonalność, progresywna proporcjonalność, system wyborczy.

Pełny tekst / Download full text:

PDF

Bibliografia


Balinski, M.L., Young, H.P. (2001). Fair Representation : Meeting the Ideal of One Man, One Vote. Brookings Institution Press.

Cegiełka, K., Dniestrzański, P., Łyko, J., Misztal, A. (2010). Division of Seats in the European Parliament. Journal for Perspectives of Economic Political and Social Integration, 16(1–2), 39–55.

Dniestrzański, P.. (2013). Degressive Proportionality – Notes on the Ambiguity of the Concept. Mathematical Economics, 9(16), 21–28.

Dniestrzań ski, P., Łyko, J., Misztal, A. (2013). Degresywna proporcjonalność w dystrybucji dób r niepodzielnych, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.

Gallagher, M. (1991). Proportionality, Disproportionality and Electoral Systems. Electoral studies, 10, 33–51.

Haman, J. (2003). Demokracja, decyzje, wybory. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

———. (2007). Degresywnie proporcjonalny podział mandatów w Parlamencie Europejskim. Decyzje, 8, 53–78.

———. (2017). The Concept of Degressive and Progressive Proportionality and Its Normative and Descriptive Applications. Studies of Logic, Grammar and Rhetoric (w druku).

Laakso, M., Taagepera, R. (1979). Effective’ Number of Parties. Comparative Political Studies, 12(1), 3–27.

Lamassoure, A, Severin A. (2007). Sprawozdanie w sprawie składu Parlamentu Europejskiego (2007/2169(INI)), Komisja Spraw Konstytucyjnych, numer referencyjny dokumentu Parlamentu Europejskiego A6-0351/2007.

Michalak, B. (2016). Czy duże okręgi wyborcze zawsze zwiększają proporcjonalność wyborów?

Nowe dowody z polskich wyborów parlamentarnych. Decyzje, 25, 67–82.

Ramírez-González V. (2007). The parabolic method for the allotment of seats in the European Parliament among Member States of the European Union. ARI 63 (5/7/2007): Real Instituto Elcano.

Ramírez-González V., A. Palomares, M.L. Marquez (2006). Degressively proportional methods for the allotment of the European Parliament seats amongst the EU member States [w:] B. Simenone, F. Pukelsheim (ed.), Mathematics and Democracy. Berlin: Springer.

Young, H.P. (2003). Sprawiedliwy podział. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.




DOI: http://dx.doi.org/10.7206/DEC.1733-0092.86

Refbacks

  • There are currently no refbacks.